Raad van State bevestigt belang van beleid rond ontplofbare oorlogsresten

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (RvS) heeft op 10 juni 2026 een belangrijke uitspraak gedaan over het bestemmingsplan "Ontplofbare Oorlogsresten" van de gemeente Altena. Hiermee bevestigt de RvS dat gemeenten planologische maatregelen mogen treffen om risico's van ontplofbare oorlogsresten (OO) te beheersen wanneer deze zijn gebaseerd op zorgvuldig historisch onderzoek en een proportionele belangenafweging.

In de uitspraak benadrukt de Raad van State dat de gemeente Altena mocht uitgaan van een reëel risico op ontplofbare oorlogsresten. Daarbij speelde mee dat binnen de gemeente nog regelmatig explosieven worden aangetroffen en dat historische gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog aanleiding geven om bepaalde gebieden als verdacht aan te merken. De rechter oordeelde dat de gemeenteraad inwoners, werknemers, flora en fauna tegen deze risico's mag beschermen en dat aanvullende onderzoeksverplichtingen gerechtvaardigd kunnen zijn.

Risicogestuurd werken
Een belangrijk element in de uitspraak is dat de Raad van State waarde hecht aan een risicogestuurde aanpak. De gemeente had niet haar gehele grondgebied aangewezen als verdacht gebied, maar uitsluitend locaties die op basis van historisch onderzoek als risicovol waren vastgesteld. Volgens de Afdeling is dat een proportionele benadering. Dit sluit aan bij de werkwijze die binnen de explosievenopsporingssector al jarenlang wordt toegepast: het combineren van historisch onderzoek, risicoanalyse en locatiegericht vervolgonderzoek om veiligheid en uitvoerbaarheid met elkaar in balans te brengen.

Toekomstige projecten
De uitspraak is van betekenis voor andere gemeenten en overheden die beleid ontwikkelen rondom ontplofbare oorlogsresten. Zij bevestigt dat preventieve maatregelen, vergunningplichten en onderzoekseisen juridisch stand kunnen houden wanneer deze zorgvuldig zijn onderbouwd en proportioneel worden toegepast.
 
Voor de leden van VEO vormt deze uitspraak een belangrijke bevestiging van het belang van deskundig onderzoek, risicobeheersing en een zorgvuldige omgang met de nog altijd aanwezige erfenis van de Tweede Wereldoorlog.