De droogte van deze zomer heeft op verschillende plaatsen in Nederland geleid tot vermoedelijke vondsten uit de Tweede Wereldoorlog. Lage waterstanden in rivieren, drooggevallen oevers en veranderende bodemomstandigheden maakten explosieven, militaire objecten en andere oorlogssporen zichtbaar die jarenlang verborgen waren gebleven.
Hoewel dergelijke vondsten voor veel mensen verrassend zijn, vormen zij voor professionals binnen de OO-sector een bekende realiteit. De recente gebeurtenissen maken opnieuw duidelijk dat de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog nog altijd aanwezig zijn in onze bodem.
Verborgen risico's in het landschap
Nederland was tijdens de Tweede Wereldoorlog het toneel van bombardementen, artilleriebeschietingen, luchtgevechten en grondoperaties. Daarbij zijn grote hoeveelheden munitie ingezet. Een deel daarvan is nooit tot ontploffing gekomen en bevindt zich nog steeds onder het maaiveld, in waterbodems of in gebieden waar sinds de oorlog nauwelijks grondverstoringen hebben plaatsgevonden. Vaak blijven deze risico's onzichtbaar. Juist daardoor ontstaat soms het misverstand dat de problematiek grotendeels is opgelost. De werkelijkheid is anders. Regelmatig worden tijdens werkzaamheden nog ontplofbare oorlogsresten aangetroffen, variërend van klein kaliber munitie tot vliegtuigbommen.
Klimaatverandering maakt het verleden zichtbaar
Steeds vaker zorgen extreme weersomstandigheden ervoor dat verborgen oorlogssporen aan het oppervlak verschijnen. Waar droogte leidt tot lage waterstanden en bodemerosie, worden objecten zichtbaar die tientallen jaren ongestoord hebben gelegen. Ook natuurbranden en langdurige hitte kunnen bijdragen aan het blootleggen van historische resten. De verwachting dat perioden van droogte vaker zullen voorkomen, betekent mogelijk ook dat dergelijke ontdekkingen in de toekomst frequenter worden. Daarmee ontstaat niet zozeer een nieuw risico, maar vooral een grotere zichtbaarheid van een bestaand probleem.
Veiligheid begint vóór de uitvoering
Deze ontwikkelingen bevestigen het belang van een preventieve aanpak. Het aantreffen van ontplofbare oorlogsresten tijdens werkzaamheden leidt vaak tot veiligheidsmaatregelen, vertragingen en extra kosten. In sommige gevallen kunnen maatschappelijke gevolgen aanzienlijk zijn, bijvoorbeeld wanneer infrastructuurprojecten, woningbouwlocaties of waterveiligheidsprojecten moeten worden stilgelegd. Historisch vooronderzoek is daarom een essentieel onderdeel van zorgvuldig projectmanagement. Door vooraf inzicht te verkrijgen in mogelijke oorlogshandelingen en de daarbij behorende risico's, kunnen passende maatregelen worden getroffen voordat werkzaamheden starten.
Gezamenlijke verantwoordelijkheid
De aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten raakt een breed spectrum aan opdrachtgevers en terreinbeheerders. Gemeenten, provincies, waterschappen, aannemers, projectontwikkelaars, natuurbeheerders en agrariërs kunnen met deze risico's worden geconfronteerd. De recente cases laten zien dat explosievenopsporing niet uitsluitend een specialistisch onderwerp is voor experts. Het betreft een maatschappelijke veiligheidsopgave die direct raakt aan ruimtelijke ontwikkeling, klimaatadaptatie, infrastructuur en waterbeheer.
Blijvende relevantie
Ruim tachtig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog blijft het werkveld explosievenopsporing onverminderd relevant. De objecten die vandaag door droogte zichtbaar worden, liggen daar al decennialang. Hun aanwezigheid onderstreept dat zorgvuldig onderzoek en risicobeheersing noodzakelijk blijven bij werkzaamheden in de bodem. De recente vondsten zijn daarmee meer dan historische bijzonderheden. Ze vormen een actuele herinnering aan het belang van professionele explosievenopsporing voor een veilige leef- en werkomgeving.
Op woensdag 14 oktober 2026 organiseert de Vereniging voor Explosievenopsporing voor de tweede keer het event VEO Connect. VEO Connect is hét landelijke event vol inspiratie en ontmoeting voor professionals (in de breedste zin van het woord) die werkzaam zijn binnen het OO-werkveld.
VEO Connect is hét landelijke event vol inspiratie en ontmoeting voor professionals die werkzaam zijn binnen het OO-werkveld. Tijdens VEO Connect brengt VEO vakgenoten, opdrachtgevers, beleidsmakers en specialisten uit het OO-werkveld met elkaar in contact, om van elkaar te leren, vooruit te kijken en te netwerken.
Het programma van VEO Connect bestaat uit inspirerende sprekers, interactieve werksessies, presentaties en volop mogelijkheden om te netwerken.
Spreker
De keynotespreker tijdens VEO Connect is luitenant-kolonel Johan Kranenburg MA, Commandant Defensie Expertise Centrum Military Engineering.
Presentaties en werksessies
Tijdens VEO Connect kunnen bezoekers hun eigen keuzeprogramma samenstellen door te kiezen uit een aantal interactieve presentaties en werksessies. Hierdoor is het mogelijk om kennis en informatie op te doen die aansluit bij de dagelijkse werkpraktijk:
- Niets is wat het lijkt
- Het Portfoliogesprek voor Senior Deskundige OOO
- Vliegtuigbom aangetroffen in de binnenstad, wat nu?
- Afbakeningsmethode bombardementen jachtbommenwerpers - is de discussie gesloten?
- De theorie achter de luchtoorlog
- Minicursus Ontplofbare Oorlogsresten
- Alles over de Bommenregeling BZK: van regeling naar praktijk
- De Datastandaard voor OO-onderzoek
Praktische informatie
Datum: 14 oktober 2026
Tijd: 9.00-16.00 uur
Locatie: Van der Valk, Hogeweg 63 te Zaltbommel
Meer informatie en aanmelden
Voor meer informatie over het programma en aanmelden: VEO Connect 2026 | Het jaarlijkse event voor het OO-werkveld
De Vereniging voor Explosieven Opsporing heeft een nieuwe website gelanceerd. De oude website explosievenopsporing.nl is omgevormd tot een een modern en toekomstbestendig online platform.
De nieuwe website is ontwikkeld met gebruiksgemak en toegankelijkheid als uitgangspunt. Dankzij een verbeterde navigatiestructuur, een moderne vormgeving en optimale ondersteuning voor mobiele apparaten kunnen bezoekers sneller en eenvoudiger de informatie vinden die zij zoeken. Bovendien biedt het nieuwe platform VEO meer mogelijkheden om leden, opdrachtgevers en andere belanghebbenden ook in de toekomst optimaal te informeren over ontwikkelingen binnen de branche.
Over VEO
De Vereniging voor Explosieven Opsporing (VEO) vertegenwoordigt organisaties die actief zijn binnen de explosievenopsporing en zet zich in voor kwaliteit, veiligheid, kennisdeling en belangenbehartiging binnen de branche.
Na het succes van de eerste VEO Connect die VEO in 2025 organiseerde, organiseert VEO op woensdag 14 oktober 2026 voor de tweede keer VEO Connect.
VEO Connect is hét landelijke event vol inspiratie en ontmoeting voor professionals die werkzaam zijn binnen het OO-werkveld. Tijdens VEO Connect brengt VEO vakgenoten, opdrachtgevers, beleidsmakers en specialisten uit het OO-werkveld met elkaar in contact, om van elkaar te leren, vooruit te kijken en te netwerken.
Het programma van VEO Connect bestaat uit inspirerende sprekers, interactieve werksessies, presentaties en volop mogelijkheden om te netwerken.
Spreker
De keynotespreker tijdens VEO Connect is luitenant-kolonel Johan Kranenburg MA, Commandant Defensie Expertise Centrum Military Engineering.
Praktische informatie
Datum: 14 oktober 2026
Tijd: 9.00-16.00 uur
Locatie: Van der Valk, Hogeweg 63 te Zaltbommel
Meer informatie over het programma en de mogelijkheid tot aanmelding volgt zo spoedig mogelijk.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (RvS) heeft op 10 juni 2026 een belangrijke uitspraak gedaan over het bestemmingsplan "Ontplofbare Oorlogsresten" van de gemeente Altena. Hiermee bevestigt de RvS dat gemeenten planologische maatregelen mogen treffen om risico's van ontplofbare oorlogsresten (OO) te beheersen wanneer deze zijn gebaseerd op zorgvuldig historisch onderzoek en een proportionele belangenafweging.
In de uitspraak benadrukt de Raad van State dat de gemeente Altena mocht uitgaan van een reëel risico op ontplofbare oorlogsresten. Daarbij speelde mee dat binnen de gemeente nog regelmatig explosieven worden aangetroffen en dat historische gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog aanleiding geven om bepaalde gebieden als verdacht aan te merken. De rechter oordeelde dat de gemeenteraad inwoners, werknemers, flora en fauna tegen deze risico's mag beschermen en dat aanvullende onderzoeksverplichtingen gerechtvaardigd kunnen zijn.
Risicogestuurd werken
Een belangrijk element in de uitspraak is dat de Raad van State waarde hecht aan een risicogestuurde aanpak. De gemeente had niet haar gehele grondgebied aangewezen als verdacht gebied, maar uitsluitend locaties die op basis van historisch onderzoek als risicovol waren vastgesteld. Volgens de Afdeling is dat een proportionele benadering. Dit sluit aan bij de werkwijze die binnen de explosievenopsporingssector al jarenlang wordt toegepast: het combineren van historisch onderzoek, risicoanalyse en locatiegericht vervolgonderzoek om veiligheid en uitvoerbaarheid met elkaar in balans te brengen.
Toekomstige projecten
De uitspraak is van betekenis voor andere gemeenten en overheden die beleid ontwikkelen rondom ontplofbare oorlogsresten. Zij bevestigt dat preventieve maatregelen, vergunningplichten en onderzoekseisen juridisch stand kunnen houden wanneer deze zorgvuldig zijn onderbouwd en proportioneel worden toegepast.
Voor de leden van VEO vormt deze uitspraak een belangrijke bevestiging van het belang van deskundig onderzoek, risicobeheersing en een zorgvuldige omgang met de nog altijd aanwezige erfenis van de Tweede Wereldoorlog.
Woensdag 1 oktober 2025 waren 150 mensen aanwezig tijdens VEO Connect 2025. Tijdens dit event waren werknemers van OO-bedrijven, opdrachtgevers en (semi-)overheden aanwezig om met elkaar na te denken over ontwikkelingen binnen het OO-werkveld.
Na het welkomwoord van onze onafhankelijk voorzitter, Jan van Belzen, kregen de hoofdsprekers het woord. Als eerste sprak burgemeester Van den Tillaar (gemeente) Vlissingen en voorzitter van Platform Blindgangers over het belang van de sector voor de Nederlandse samenleving. Goede samenwerking tussen bedrijven, opdrachtgevers en overheden is van belang. Er ligt een gezamenlijke verantwoordelijkheid om te zorgen voor proportionele afwegingen en het creëren van veilige werkomstandigheden. Aansluitend sprak de commandant van de EODD, de heer Vredegoor, over de samenwerking tussen zijn organisatie en de bedrijven uit de OO-sector. Daarbij keek hij niet alleen naar het verleden maar ook naar de toekomst.
Vervolgens waren er diverse interactieve werksessies waarin de aanwezigen met elkaar in gesprek gingen over diverse onderwerpen.
Aan het eind van de dag sloot onze onafhankelijk voorzitter de bijeenkomst af met een terugblik op het 25-jarig jubileum van de VEO. Daarbij refereerde hij aan het ontstaan van de vereniging, de ontwikkelingen die de vereniging en de sector heeft doorgemaakt. Klik hier voor een uitgebreider (foto)verslag en de presentaties.
De bodem van Nederland bevat vaak sporen uit het verleden: zowel archeologische resten als niet-gesprongen explosieven. Deze twee invalshoeken - archeologie en explosievenopsporing - kruisen elkaar op veel bouw- en infraprojecten. Daarom is het belangrijk dat deze werkvelden afstemmen om zowel veiligheid als behoud van erfgoed te waarborgen.
In de vernieuwde ‘ Handreiking Samenloop archeologie en explosievenopsporing ’ (uitgegeven door SIKB) zijn ervaringen uit de praktijk verwerkt en de actuele wet- en regelgeving opgenomen.
De handreiking gaat in op de relevantiecriteria die bepalen of archeologie en explosievenopsporing gelijktijdig spelen. Ook worden de rollen en verantwoordelijkheden van betrokken partijen helder uitgewerkt. Verder komen de wettelijke kaders aan bod, zoals de Erfgoedwet, de Omgevingswet en de specifieke regelgeving rondom opsporing van explosieven.
De handreiking biedt duidelijke richtlijnen en concrete instrumenten (zoals checklists, praktijkvoorbeelden en modules) voor verschillende doelgroepen -zoals gemeenten, archeologen én explosievenexperts - om samenloop van werkzaamheden te faciliteren.
Vanuit het werkveld - waarin onder meer vertegenwoordigers van de VEO, EVN, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en het Certificeringsinstituut voor de Gebiedsgerichte Aanpak (CGA) zitting hadden - is de expertise ingebracht en meegenomen. Hierdoor sluit de handreiking nauw aan bij de praktijk en de uitdagingen waarmee opsporingsbedrijven dagelijks te maken hebben.
- Niels Vredegoor, commandant van de EODD spreekt over de actuele inzet van de Explosieven Opruimingsdienst Defensie en de rol in civiel-militaire samenwerking
Werksessies
Naast een tweetal toonaangevende sprekers wordt er een aantal interactieve werksessies georganiseerd waarin de aanwezigen met elkaar in gesprek gaan over actualiteiten binnen het OO-werkveld. Jubileum
In juni 2025 was het 25 jaar geleden dat VEO is opgericht. Tijdens VEO Connect 2025 zal hieraan aandacht besteed worden. Praktische informatie Datum: 1 oktober 2025
Tijd: 9.00-16.00 uur Locatie: Van der Valk, Hogeweg 63 te Zaltbommel
Meer informatie en aanmelden
In 2025 viert de Vereniging voor Explosieven Opsporing (VEO) haar 25-jarig bestaan. Sinds de oprichting op 6 april 2000 is VEO uitgegroeid tot dé brancheorganisatie voor professionele opsporing van explosieven uit de Tweede Wereldoorlog. De vereniging speelt een cruciale rol in het bevorderen van veiligheid, kwaliteit en samenwerking binnen dit specialistische werkveld.
Sinds de oprichting in 2000 heeft VEO zich ingezet voor de professionalisering, veiligheid en kwaliteit binnen het vakgebied van explosieven opsporing. Wat begon als een initiatief om kennis en krachten te bundelen, is uitgegroeid tot hét netwerk voor specialisten in de explosievenopsporing in Nederland.
Maatschappelijke functie
Jaarlijks worden er in Nederland nog altijd duizenden explosieven aangetroffen – vaak op plekken waar gebouwd of gegraven wordt. De leden van VEO zorgen ervoor dat deze risico’s op een verantwoorde manier worden beheerst, zodat bouwprojecten veilig kunnen doorgaan. Hiermee levert de vereniging een belangrijke bijdrage aan de veiligheid van burgers, werkomgevingen en de continuïteit van ruimtelijke ontwikkeling.
VEO richt zich op het ontwikkelen van vakinhoudelijke richtlijnen, het delen van kennis, het stimuleren van kwaliteit en het behartigen van de belangen van erkende opsporingsbedrijven. Door actief samen te werken met overheden, veiligheidsdiensten en de bouwsector, vervult VEO een onmisbare maatschappelijke taak.
Jubileumbijeenkomst
Het jubileum wordt op 1 oktober 2025 in Van der Valk in Zaltbommel gevierd met een landelijke bijeenkomst voor leden, partners en relaties.
Vrijdag 6 december 2024 organiseert VEO voor de achtste keer de VEO Kennisuitwisselingsdag vóór en dóór mensen die werkzaam zijn in het OO-werkveld.
Het doel van de Kennisuitwisselingsdag was het delen van kennis. De Kennisuitwisselingsdag is een initiatief van VEO, maar iedereen in OO-werkveld werkzaamheden uitvoert die vallen onder de certificatieschema's CS-OOO en CS-VROO is welkom.
Klik hier voor het programma van de VEO Kennisuitwisselingsdag.